Duurzamer en gezond en als ff kan uit eigen grond! Dat is waar Achterhoek Food en haar partners zich voor inzetten. In de Achterhoekse week van de Zuivel ligt de focus op jouw zuivelkeuze. Onze boodschap? Maak de Achterhoek blij, kies zuivel uit onze wei. Wij helpen om met wat meer kennis te kiezen, of zoals wij het zeggen Kies Wies: kijk in het zuivelvak op je pak of ga eens kijken bij de vele zuivelboeren in onze regio.
Op deze weetjespagina vind je alles wat je moet weten over zuivel, hoe je bewust kiest voor je eigen gezondheid, voor betere zorg voor dier, natuur, landschap en de inspanningen van Achterhoekse boeren. Het ene pak zuivel is het andere niet.
Meer dan 1000 melkveehouders
Laten we even bij het begin beginnen: wat is zuivel? Zuivel is de verzamelnaam voor producten die zijn gemaakt van rauwe melk van koeien, geiten of schapen. Van melk worden verschillende zuivelproducten gemaakt, waaronder verse melk, yoghurt, karnemelk, kwark, boter, kaas, verschillende varianten drinkzuivel, toetjes zoals vla en diverse soorten room. Ontzettend veel variatie dus, allemaal met melk als basis. Daarnaast zijn er plantaardige alternatieven voor wie dat wil.
Er zijn meer dan 1000 melkveehouders actief in de Achterhoek en Liemers. Steeds meer melkveehouders spannen zich in voor extra stappen op het gebied van weidegang, het landschap, bodem, natuur en dierenwelzijn en werken samen met landelijke zuivelorganisaties die leveren aan supermarkten, catering en horeca.
Gezonde zuivel
Zuivel bevat veel goede voedingsstoffen, zoals eiwit, calcium, vitamine B2 en vitamine B12. Als je regelmatig zuivel drinkt of eet, verklein je de kans op bepaalde chronische ziekten. Zuivel staat daarom in de Schijf van Vijf. Het Voedingscentrum adviseert om elke dag enkele porties zuivel te eten of drinken en daarbij te variëren tussen de verschillende soorten. Je kunt kiezen voor magere en halfvolle varianten, zoals halfvolle melk, karnemelk en 30+ kaas. Zo krijg je minder verzadigd vet binnen.
(bron: voedingscentrum.nl)
Proteïnetrend: laat je niet gek maken!
Je ziet ze overal: de snack met extra proteïne, de proteïneshake, het proteïneshotje. Laat je niet gek maken. Wist je bijvoorbeeld dat eiwit en proteïne precies hetzelfde zijn, dezelfde voedingsstof, alleen de marketeers vonden eiwit niet zo sexy klinken.De feiten: eiwit is een belangrijke voedings- en bouwstof voor ieder lichaam. Een volwassen mens heeft dagelijks ongeveer 0,83 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht nodig. Ben je 70 kilo, dan heb je dus ongeveer 58 gram nodig.
Alle zuivelproducten bevatten eiwit. Drink en eet je regelmatig pure zuivel, dan voorzie je op een relatief goedkope en eenvoudige manier in je eiwitbehoefte. Al die dure producten waar extra proteïne aan is toegevoegd, poedertjes en shakes heb je dan niet nodig. Vooral kwark en skyr hebben een hoog eiwitgehalte.
Hoe maak je de Achterhoek blij in jouw supermarkt?
Daar sta je dan voor het zuivelvak van jouw supermarkt. Eerst het goede nieuws: de keuze is reuze en heel veel zuivelproducten in de supermarkt zijn gemaakt door koeien, geiten en schapen die lekker veel buiten zijn. Maar, kies jij wel echt bewust? Voor jezelf, de dieren en de Achterhoek?
Op een pak melk, yoghurt of kwark dat je in de supermarkt koopt, kun je verschillende keurmerken aantreffen. Als je kiest voor een keurmerk, draag je bij aan dierenwelzijn, biodiversiteit en milieu. Boeren kunnen hierin investeren dankzij de extra inkomsten die ze krijgen. Hoe groter het aandeel zuivel met een keurmerk wordt, hoe meer ook Achterhoekse boeren mee kunnen doen. Met je aankoop help je boeren dus om stappen te zetten en maak je bij iedere slok of hap de Achterhoek een beetje mooier.
Dit zijn de belangrijkste keurmerken:
Weidemelk
Het Weidemelklogo garandeert dat zuivelproducten gemaakt zijn van weidemelk. Dat is melk van koeien die van het voorjaar tot het najaar ten minste 120 dagen per jaar en minimaal 6 uur per dag buiten lopen. Voor de huismerken van supermarkten en veel A- merken is dit de minimale standaard, je vindt daar geen melk meer van koeien die niet in de wei komen. In de onderstaande keurmerken is dit dan ook het minimale uitgangspunt en doen ook nog wat extra’s.
Het afgelopen weideseizoen 2025 paste 78,2% van de melkveebedrijven een vorm van weidegang toe. Deze cijfers laten een dalende trend zien voor weidegang die de afgelopen jaren doorzet (ZuivelNL). “Door bewust te kiezen in de supermarkt of bij de boer, zorg je er direct voor dat bij ons in de Achterhoek de weidegang wordt bevorderd”, is de oproep van Achterhoek Food.
Beter Leven keurmerk
Het Beter Leven keurmerk is opgezet door de Dierenbescherming. Het keurmerk geeft met 1, 2 of 3 sterren aan hoe diervriendelijk dieren zijn gehouden voor de productie van vlees, eieren en zuivel.
Beter voor Natuur en Boer
Dit keurmerk is opgezet door Albert Heijn, inmiddels ondergebracht bij een onafhankelijke stichting en beschikbaar voor andere supermarkten en zuivelmerken. Melkveehouders die deelnemen spannen zich extra in voor milieu, natuur en dierenwelzijn en zijn wat extensiever, dus meer grond per koe dan gemiddeld.
Biologisch
Het oudste keurmerk, dat staat voor biologische landbouw, met als belangrijke eisen geen kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen voor de weides en akkers en volop weidegang. De regels zijn vastgelegd in Europese wetgeving en daarmee ook in Nederland. Niet alleen het logo is wettelijk beschermd, ook het woord bio of biologisch mag alleen op voeding staan als het ook volgens de wettelijke regels is geproduceerd en verwerkt.
On the way to PlanetProof
Melkveehouders spannen zich voor dit keurmerk in en voldoen aan extra eisen op het gebied van natuur, klimaat en dier. Denk aan extra eisen voor bemesting, broeikasgas uitstoot en eisen voor dierenwelzijn.
Meer weten over keurmerken en andere labels? Kijk voor meer informatie over deze en andere keurmerken op de Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal.
Hier koop je direct bij de Achterhoekse boer
Steeds meer boeren in de Achterhoek verkopen hun eigen melk en melkproducten. Ze hebben bijvoorbeeld een melktap of een kleine boerderijwinkel op het erf of maken zelf kaas. Deze producten hebben niet altijd een keurmerk, maar veel van deze boeren besteden wel extra aandacht aan weidegang, dierenwelzijn en biodiversiteit. Wanneer je rechtstreeks bij de boer koopt kun je het zelf zien. Vraag er gerust naar, ze vertellen je graag over de keuzes die ze op dit gebied maken. Een lijstje met lokale adressen voor kaas en zuivel kun je hieronder downloaden.
Nog meer weten? Bekijk de filmpjes en e-learnings
Meer leren over kaas maken, duurzame zuivel of zuivelkeurmerken? Maak dan gebruik van onze gratis e-learnings. Ze zijn gemaakt voor studenten en horecamedewerkers, maar bevatten informatie die voor iedereen interessant is. De e-learnings staan op de speciale Achterhoek Food-pagina in de online omgeving van SVH. Wil je er gebruik van maken? Meld je hier aan. Er wordt dan een account voor je aangemaakt, waarna je gratis toegang krijgt.
Een paar interessante filmpjes over zuivel:
